Linh thiêng và huyền bí là những cảm nhận đầu tiên khi nhắc đến chùa Cổ Thạch. Ngôi chùa mang vẻ đẹp nguyên sơ, cổ kính, tọa lạc trên sườn núi cao khoảng 64m so với mực nước biển, thuộc khu du lịch Cổ Thạch, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, cách trung tâm Phan Thiết khoảng 100km về phía Bắc. Được hình thành giữa các hang đá tự nhiên, xung quanh là cây rừng xanh mát và tiếng sóng biển rì rào không dứt, chùa còn được người dân địa phương gọi với cái tên quen thuộc là chùa Hang Cổ Thạch.
Mỗi năm, nơi đây đón hàng nghìn Phật tử và du khách thập phương đến chiêm bái, vãng cảnh và tìm lại sự an yên trong tâm hồn.
Ngôi chùa mang vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm giữa núi đá và biển trời
Lịch sử hình thành chùa Cổ Thạch
Theo sử liệu ghi lại, vào khoảng năm Minh Mạng thứ 16 (1835 – 1836), Thiền sư Bảo Tạng (có tài liệu ghi là Bửu Tạng) đã đến thôn Bình Thạnh và dựng nên một am nhỏ để tu hành, đặt tên là Cổ Thạch Tự. Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, vị thiền sư này đã tu tập, giúp đỡ người dân và gieo mầm thiện lành nơi vùng đất hoang sơ ven biển.
Để tưởng nhớ công đức của Thiền sư Bảo Tạng, nhà chùa lấy ngày 25/05 âm lịch hằng năm làm ngày giỗ Tổ. Trải qua hơn 170 năm tồn tại và nhiều lần trùng tu, từ một am nhỏ, chùa Cổ Thạch dần trở thành quần thể kiến trúc tôn giáo khang trang. Năm 1996, chùa được công nhận là di tích thắng cảnh cấp quốc gia. Dù được tôn tạo qua nhiều giai đoạn, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ uy nghiêm, cổ kính và giá trị tâm linh đặc biệt.
Trải qua thời gian, chùa vẫn giữ nguyên nét trang nghiêm và cổ kính
Vẻ đẹp kiến trúc và cảnh quan chùa Cổ Thạch
Cổ Thạch Tự tựa lưng vào núi, ẩn mình giữa hàng nghìn phiến đá lớn nhỏ xếp chồng tự nhiên, tạo nên những hang động kỳ bí. Khung cảnh chùa mờ ảo trong sương sớm, hòa cùng sắc xanh của cây rừng và âm thanh biển cả, gợi cảm giác như chốn bồng lai giữa trần thế.
Con đường dẫn lên chùa gồm 36 bậc thang lát đá, dốc thoải và uốn lượn nhẹ nhàng. Hai bên lối đi là hình tượng rồng chầu uy nghi, như lời chào đón những bước chân hành hương tìm về miền tĩnh lặng.
Khuôn viên chính của chùa Hang Cổ Thạch Bình Thuận được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống với cổng Tam Quan, Ngọ Môn, lầu Chuông, gác Trống và chánh điện thờ Phật Tổ. Các chi tiết chạm khắc đều được thực hiện tinh xảo, mái chùa nổi bật với hình tượng tứ linh Long – Lân – Quy – Phụng, mang ý nghĩa bảo hộ và trường tồn.
Con đường rợp bóng cây dẫn lối vào không gian thanh tịnh
Quần thể đá và hệ thống hang động độc đáo
Tên gọi Cổ Thạch mang ý nghĩa “đá xưa”, hoàn toàn phản ánh đúng đặc trưng của ngôi chùa. Toàn bộ khu vực chùa được hình thành trên quần thể đá tự nhiên rộng hơn 4 hecta, với những khối đá khổng lồ mang hình thù độc đáo, tạo thành nhiều hang động lớn nhỏ nối tiếp nhau.
Chánh điện nằm gọn giữa quần thể đá, xung quanh là các khu nhà thiền, nhà tổ, từ đường, gác chuông, gác trống… Tất cả công trình đều được bố trí hài hòa với địa hình tự nhiên, tạo nên tổng thể kiến trúc vừa linh thiêng vừa gần gũi với thiên nhiên.
Ngoài giá trị kiến trúc, chùa Cổ Thạch còn lưu giữ nhiều cổ vật quý như câu liễn, câu đối khảm xà cừ, Đại Hồng Chung, trống sấm có niên đại từ nửa đầu thế kỷ XIX, cùng nhiều tư liệu gắn liền với lịch sử hình thành chùa.
Những câu liễn, cổ vật mang giá trị lịch sử được gìn giữ qua nhiều thế hệ
Đặc biệt, hệ thống hang động tại chùa rất rộng lớn, mỗi hang mang một nét riêng và thờ tự các vị Phật, Bồ Tát, thần linh hoặc các vị sư đã viên tịch. Du khách có thể mất cả ngày để khám phá hết các hang động và cảm nhận chiều sâu tâm linh nơi đây.
Quần thể chùa hài hòa giữa đá, núi và kiến trúc tâm linh
Trải nghiệm đặc biệt khi tham quan chùa Cổ Thạch
Dưới chân núi là những bãi biển hoang sơ, nước biển xanh quanh năm, sóng vỗ nhẹ nhàng tạo nên không gian yên bình hiếm có. Đứng giữa thiên nhiên rộng lớn, con người dễ cảm nhận sự nhỏ bé của bản thân và tìm lại sự tĩnh lặng trong tâm trí.
Đến chùa Cổ Thạch, du khách không chỉ lễ Phật mà còn có cơ hội ngắm cảnh biển, núi non, chiêm nghiệm về cuộc sống và gột rửa những muộn phiền thường nhật.
Bãi biển hoang sơ dưới chân núi tạo nên khung cảnh yên bình
Cách di chuyển đến chùa Cổ Thạch
Di chuyển bằng xe máy
Từ TP.HCM, đi theo quốc lộ 1A hướng Bắc, đến ngã ba Liên Hương (huyện Tuy Phong) rẽ phải và tiếp tục di chuyển khoảng 3km là đến chùa Cổ Thạch. Ngoài ra, cung đường ven biển qua ngã ba Duồm cũng là lựa chọn thú vị cho những ai yêu thích trải nghiệm và cảnh đẹp thiên nhiên.
Cung đường ven biển mang vẻ đẹp thơ mộng và hữu tình
Di chuyển bằng xe khách
Từ bến xe miền Đông, du khách có thể lựa chọn nhiều tuyến xe đi Bình Thuận. Khi đến khu vực Tuy Phong, tiếp tục di chuyển bằng xe trung chuyển hoặc taxi để đến chùa Cổ Thạch một cách thuận tiện.
Những lưu ý khi tham quan chùa Cổ Thạch
- Khu vực lưu trú gần chùa còn hạn chế, nếu có ý định ở lại qua đêm nên tìm hiểu và sắp xếp trước.
- Buổi tối gần chùa có chợ nhỏ bán hải sản chế biến sẵn và các món ăn địa phương, thuận tiện cho du khách.
- Khi vào chùa, nên mặc trang phục kín đáo, giữ trật tự, không gây ồn ào để đảm bảo sự tôn nghiêm.
Chùa Cổ Thạch không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là nơi giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Một lần ghé thăm nơi đây sẽ mang đến cho du khách những cảm xúc lắng đọng, bình an và khó quên giữa miền biển nắng gió Bình Thuận.
